Uprawnienia G1 G2 G3 odpowiadają trzem różnym grupom urządzeń: elektroenergetycznym, cieplnym i gazowym. Wyboru nie należy dokonywać na podstawie nazwy zawodu ani założenia, że jedna grupa jest „najbardziej uniwersalna”. Trzeba sprawdzić urządzenia, ich parametry, wykonywane czynności oraz to, czy pracownik działa na stanowisku eksploatacji E, czy dozoru D.

W praktyce jedna instalacja może łączyć wszystkie trzy obszary. Kocioł gazowy ma część gazową, wytwarza ciepło i korzysta z zasilania oraz sterowania elektrycznego. Nie oznacza to jednak, że każda osoba przy tym urządzeniu automatycznie potrzebuje G1, G2 i G3. Serwisant, operator i osoba nadzorująca mogą mieć inne zadania i inne zakresy świadectw.

Najpierw zakres, później szkolenie: we wniosku egzaminacyjnym wskazuje się grupę, właściwe punkty urządzeń, stanowisko E lub D i rodzaje czynności. Samo zapisanie „G1”, „G2” albo „G3” nie opisuje pełnych kwalifikacji.

Spis treści

Co obejmuje G1?
Co obejmuje G2?
Co obejmuje G3?
Tabela porównawcza grup
Kiedy potrzebne są dwie lub trzy grupy?
E czy D i jakie czynności wybrać?
Jak dobrać zakres w pięciu krokach?
Egzamin, komisja i ważność świadectwa

Co naprawdę oznaczają G1, G2 i G3?

Grupy pochodzą z załącznika do rozporządzenia w sprawie stwierdzania kwalifikacji osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci. Każda grupa zawiera szczegółowe punkty. Kandydat powinien wybrać te, które odpowiadają jego pracy.

Dokumentem wydawanym po pozytywnym egzaminie jest świadectwo kwalifikacyjne. Popularne określenie „uprawnienia SEP” może być mylące, ponieważ komisje działają przy różnych podmiotach. Prezes URE powołuje część komisji, ale nie prowadzi egzaminów, szkoleń ani nie wydaje „świadectw URE”.

Świadectwo jest ważne pięć lat. Po upływie terminu kwalifikacje trzeba ponownie potwierdzić. Dlatego zakres warto dobrać realistycznie: zgodnie z urządzeniami i kompetencjami, a nie możliwie szeroko „na przyszłość”.

G1 – urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne

Grupa 1 dotyczy urządzeń, instalacji i sieci wytwarzających, magazynujących, przetwarzających, przesyłających i zużywających energię elektryczną. Obejmuje między innymi:

urządzenia prądotwórcze przyłączone do sieci;
instalacje i sieci o napięciu do 1 kV;
urządzenia i sieci w kolejnych zakresach napięcia powyżej 1 kV;
zespoły prądotwórcze;
urządzenia elektrotermiczne i do elektrolizy;
sieci oświetlenia ulicznego i elektryczne sieci trakcyjne;
urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym;
magazyny energii elektrycznej i aparaturę kontrolno-pomiarową związaną z wymienionymi urządzeniami.

G1 może być potrzebne elektrykom, elektromonterom, pracownikom utrzymania ruchu, serwisantom maszyn, osobom wykonującym pomiary ochronne, operatorom urządzeń prądotwórczych i osobom nadzorującym takie prace. Zakres musi odpowiadać napięciu, rodzajowi urządzenia i wykonywanym czynnościom.

Wyjątek dotyczący obsługi urządzeń do 1 kV i do 20 kW działa tylko wtedy, gdy dokumentacja urządzenia określa zasady obsługi. Nie zwalnia automatycznie z kwalifikacji przy naprawach, montażu czy pomiarach.

G2 – urządzenia cieplne i inne urządzenia energetyczne

Grupa 2 obejmuje urządzenia wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające ciepło oraz inne urządzenia energetyczne. Należą do niej między innymi:

kotły parowe i wodne o mocy wyższej niż 50 kW;
sieci i instalacje cieplne o przesyle powyżej 50 kW;
turbiny parowe i wodne;
przemysłowe odbiorniki pary i gorącej wody;
urządzenia wentylacji, klimatyzacji i chłodnicze powyżej właściwych progów;
pompy, wentylatory, dmuchawy oraz sprężarki;
instalacje sprężonego powietrza i gazów technicznych;
piece przemysłowe, urządzenia magazynowania paliw oraz ciepła lub chłodu;
aparatura kontrolno-pomiarowa i automatyka tych urządzeń.

G2 jest typowe dla operatorów kotłowni, pracowników ciepłowni, techników HVAC, operatorów sprężarek, mechaników utrzymania ruchu i osób dozoru. Wyjątek dla urządzeń cieplnych do 50 kW dotyczy obsługi; innych czynności nie należy automatycznie uznawać za zwolnione.

Szczegółowe przykłady stanowisk opisuje powiązany poradnik Kto potrzebuje uprawnień G2?.

G3 – urządzenia, instalacje i sieci gazowe

Grupa 3 dotyczy urządzeń, instalacji i sieci wytwarzających, przetwarzających, przesyłających, magazynujących i zużywających paliwa gazowe. W załączniku wymieniono między innymi:

urządzenia do produkcji oraz przetwarzania paliw gazowych;
magazyny paliw gazowych;
sieci gazowe w różnych zakresach ciśnienia;
urządzenia i instalacje gazowe o ciśnieniu do i powyżej 5 kPa;
przemysłowe odbiorniki paliw gazowych;
turbiny gazowe;
aparaturę kontrolno-pomiarową i urządzenia sterowania związane z instalacjami gazowymi.

G3 może być potrzebne monterom i serwisantom instalacji gazowych, pracownikom sieci gazowych, operatorom stacji redukcyjnych, osobom obsługującym przemysłowe odbiorniki gazu oraz dozorowi nad tymi pracami.

Nie należy utożsamiać G3 z uprawnieniami budowlanymi, certyfikatami producenta ani kwalifikacjami wymaganymi przez inne przepisy. Każdy dokument potwierdza inny zakres. Samo G3 nie daje prawa do wykonywania dowolnej instalacji w każdej roli.

Trzy bezpieczne obszary techniczne ilustrujące urządzenia elektryczne, cieplne i gazowe — G1, G2 i G3 odnoszą się do różnych części infrastruktury, nawet jeśli spotykają się w jednej maszynowni.

Uprawnienia G1 G2 G3 – tabela porównawcza

Grupa	Główny obszar	Przykładowe urządzenia	Przykładowi pracownicy
G1	Energia elektryczna	rozdzielnice, instalacje, generatory, urządzenia elektrotermiczne, aparatura pomiarowa	elektryk, elektromonter, pomiarowiec, automatyk
G2	Ciepło i inne urządzenia energetyczne	kotły, sieci cieplne, HVAC, sprężarki, piece przemysłowe	operator kotłowni, technik HVAC, mechanik utrzymania ruchu
G3	Paliwa gazowe	sieci gazowe, stacje, instalacje i odbiorniki gazu, turbiny	monter gazowy, serwisant, operator sieci lub stacji

Tabela jest uproszczeniem. Ostateczny zakres ustala się według numerowanych punktów załącznika, parametrów urządzenia i wykonywanych czynności. Nie wystarczy podobieństwo urządzenia do przykładu.

Kiedy jedna osoba potrzebuje kilku grup?

Kilka grup może być potrzebnych wtedy, gdy ta sama osoba rzeczywiście wykonuje czynności w kilku obszarach. Dobrym przykładem jest serwis kotła gazowego:

praca przy palniku, armaturze i instalacji gazowej może należeć do G3;
praca przy części cieplnej kotła i obiegu wody może należeć do G2;
praca przy zasilaniu, automatyce i zabezpieczeniach elektrycznych może należeć do G1.

Nie każdy operator kotłowni ingeruje jednak w każdą z tych części. Osoba tylko obserwująca parametry i wykonująca obsługę zgodną z instrukcją może mieć inny zakres niż serwisant naprawiający palnik i układ sterowania. Pracodawca powinien rozdzielić zadania i przypisać je osobom z odpowiednimi kwalifikacjami.

Podobna sytuacja występuje przy pompach ciepła, agregatach chłodniczych, kogeneracji i zautomatyzowanych liniach produkcyjnych. Nazwa urządzenia nie przesądza o komplecie dokumentów. Liczy się część instalacji, rodzaj ingerencji i próg parametrów.

Po wyborze grupy trzeba określić E lub D

Każda z grup może dotyczyć stanowiska eksploatacji E albo dozoru D. E obejmuje osoby wykonujące prace związane z obsługą, konserwacją, remontem lub naprawą, montażem lub demontażem i czynnościami kontrolno-pomiarowymi.

D obejmuje osoby kierujące takimi czynnościami albo sprawujące nadzór nad eksploatacją. D nie jest wyższym poziomem E i nie zastępuje go, gdy osoba ma osobiście wykonywać prace. Pracownik łączący wykonawstwo z nadzorem może potrzebować obu stanowisk w odpowiadających zakresach.

Trzeba również zaznaczyć konkretne czynności. Monter nie powinien zakładać, że wpis „obsługa” obejmuje montaż, a osoba wykonująca pomiary potrzebuje wyraźnego zakresu kontrolno-pomiarowego.

Jak wybrać właściwą grupę i zakres w pięciu krokach?

Krok 1. Zrób wykaz urządzeń

Spisz nazwy, funkcje, parametry, napięcia, moce i ciśnienia urządzeń, przy których dana osoba pracuje. Korzystaj z dokumentacji, a nie z potocznych nazw.

Krok 2. Podziel instalację na obszary

Określ, które elementy są elektryczne, cieplne, gazowe albo należą do innych regulowanych obszarów. Jedna maszyna może wymagać kilku analiz.

Krok 3. Wypisz rzeczywiste czynności

Rozdziel obsługę, konserwację, naprawę, montaż, demontaż i pomiary. Sprawdź, których czynności pracownik nie wykonuje.

Krok 4. Ustal rolę E lub D

Zdecyduj, czy osoba wykonuje prace, kieruje nimi, sprawuje nadzór czy łączy te funkcje. Nie opieraj się wyłącznie na nazwie stanowiska w umowie.

Krok 5. Dopasuj punkty załącznika

Porównaj urządzenia z aktualnym załącznikiem nr 1 do rozporządzenia. Wniosek powinien wskazywać numer grupy i właściwe punkty. Jeżeli zakres jest niejasny, wyjaśnij go przed egzaminem z pracodawcą i komisją.

Porównanie grup G1, G2 i G3 oraz sposobu wyboru zakresu świadectwa — Pełny zakres powstaje z połączenia grupy, urządzeń, czynności oraz stanowiska E lub D.

Egzamin i ważność świadectwa

Egzamin kwalifikacyjny jest ustny i sprawdza wiedzę teoretyczną oraz praktyczną w zakresie wskazanym we wniosku. Przeprowadza go co najmniej trzyosobowy skład komisji kwalifikacyjnej. Po wyniku pozytywnym komisja wydaje świadectwo w terminie przewidzianym w rozporządzeniu.

Świadectwo jest ważne przez pięć lat. URE zaleca weryfikację, czy organizator egzaminu działa przy komisji znajdującej się w aktualnym wykazie. Szkolenie przygotowawcze nie jest ustawowym warunkiem egzaminu, ale może pomóc kandydatowi uporządkować wiedzę i dopasować przygotowanie do wybranego zakresu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy G1 obejmuje urządzenia gazowe albo cieplne?
Nie. G1 dotyczy części elektroenergetycznej. Część cieplna może należeć do G2, a instalacja i urządzenia gazowe do G3.

Czy można zdobyć tylko G2 albo tylko G3?
Tak, jeśli taki zakres odpowiada wykonywanej pracy i kandydat spełnia wymagania. Nie ma obowiązku uzyskiwania grup w kolejności od G1 do G3.

Czy G3 wystarczy serwisantowi kotła gazowego?
Nie zawsze. Jeśli serwisant pracuje również przy części cieplnej i elektrycznej, może potrzebować G2 i G1. Trzeba przeanalizować faktyczne czynności.

Czy D obejmuje automatycznie prace E?
Nie. D dotyczy kierowania pracami lub nadzoru. Do osobistego wykonywania prac potrzebne jest E z właściwymi urządzeniami i czynnościami.

Czy wszystkie świadectwa G1, G2 i G3 są ważne pięć lat?
Tak, świadectwa kwalifikacyjne wydawane na podstawie Prawa energetycznego są ważne pięć lat. Dokładną datę należy sprawdzić na dokumencie.

CDZ prowadzi osobne szkolenia dla grupy G1, grupy G2 i grupy G3. Aktualne daty znajdują się w terminarzu szkoleń. Przed zapisem warto przygotować listę urządzeń i obowiązków, zamiast wybierać grupę wyłącznie na podstawie nazwy kursu.

Baza wiedzy i materiały źródłowe:

Stan prawny i informacje organizacyjne zweryfikowano 21 lipca 2026 r. Dobór grupy i zakresu należy oprzeć na dokumentacji urządzeń oraz rzeczywistych obowiązkach pracownika.

(AI)

G1, G2 czy G3 – które uprawnienia energetyczne wybrać?